PlayStation disk oyunları tarafında tartışma büyüyor. Sony’nin 2028’den itibaren yeni PS5 oyunlarında fiziksel diskleri geride bırakmaya hazırlanması, özellikle koleksiyon yapan ve oyun sahipliği konusunda hassas davranan oyuncuların tepkisini çekti. Ancak Avrupa Birliği cephesinden gelen açıklama, bu kararın yasal olarak durdurulmasının pek mümkün olmadığını gösteriyor.
PlayStation disk oyunları için AB kapısı kapandı
Oyuncular imza kampanyalarıyla ve sosyal medya tepkileriyle Sony’ye geri adım attırmaya çalışırken, Avrupa Komisyonu’nun tüketici korumadan sorumlu ismi Michael McGrath konuyu net bir çerçeveye oturttu. McGrath’a göre şirketler, ulusal ve AB yasalarındaki tüketici haklarına uydukları sürece oyunlarını ve hizmetlerini istedikleri ticari modelle sunmakta özgür.
Bu açıklama, fiziksel medya savunucuları için moral bozucu bir gelişme oldu. Çünkü birçok oyuncu, AB’nin geçmişte teknoloji devlerine karşı aldığı sert tavırlar nedeniyle Sony’ye baskı yapabileceğini düşünüyordu. Fakat burada mesele, doğrudan “disk zorunluluğu” değil; şirketlerin dijital satış, abonelik ve lisans modellerini nasıl kuracağıyla ilgili ticari özgürlük alanı olarak değerlendiriliyor.
Sahiplik tartışması yeniden alevlendi
Tepkinin merkezinde yalnızca kutulu oyun alışkanlığı yok. Asıl mesele, oyuncuların satın aldıkları oyunlara uzun vadede gerçekten sahip olup olmadığı sorusu. Dijital kütüphaneler, mağazalar kapandığında, lisanslar değiştiğinde veya sunucular devre dışı kaldığında ciddi belirsizlikler yaratabiliyor. Bu nedenle “Stop Killing Games” gibi kampanyalar, oyunların ticari ömrü sona erse bile oynanabilir kalmasını savunuyor.
Avrupa Komisyonu ise telif hakları nedeniyle yayıncıları ve geliştiricileri, oyunları sonsuza kadar erişilebilir tutmaya zorlayacak bir yasal yükümlülük getiremeyeceğini daha önce belirtmişti. Buna karşın sektör temsilcileri ve tüketici örgütleriyle oyunların “ömrünün sonu” sürecine dair bir davranış kodu oluşturulması gündemde. Yani düzenleme kapısı tamamen kapanmış değil, ancak kısa vadede oyuncuların beklediği güçlü müdahale de masada görünmüyor.
Sony neden geri adım atmayabilir?
Analistlere göre Sony’nin bu karardan dönmesi pek olası değil. Şirketin 120 milyondan fazla aktif PlayStation kullanıcısı ve yaklaşık 50 milyon PlayStation Plus abonesi bulunuyor. Büyük bir tepki dalgasıyla yüz binlerce kişinin aboneliğini iptal etmesi bile toplam gelir tablosunda sınırlı bir etki yaratabilir. Dijital satışların kârlılığı ise Sony açısından çok daha cazip.
Fiziksel birinci parti oyunlarda perakendeci payı, üretim ve dağıtım maliyetleri devreye girerken dijital satışta tablo tamamen değişiyor. Sony, kendi mağazası PlayStation Store üzerinden sattığı oyunlarda çok daha yüksek gelir elde ediyor. Üçüncü parti oyunlarda da mağaza komisyonu sayesinde güçlü bir pay alıyor. Bu yüzden PlayStation disk oyunları için verilen mücadelenin duygusal karşılığı büyük olsa da ticari gerçekler Sony’nin dijital stratejisini destekliyor.
Diskli oyunlar hemen bitmiyor
Yine de fiziksel oyun dönemi bir gecede kapanmayacak. Santa Monica Studio’nun God of War Laufey için diskli sürümü doğrulaması, oyunun 2027 civarında gelebileceğine işaret ediyor. Insomniac da Marvel’s Wolverine’in diskli olarak çıkacağını açıklamış durumda. Yani mevcut neslin son büyük yapımlarında kutulu sürüm görmeye devam edebiliriz.
Ancak uzun vadede rüzgârın yönü belli: PlayStation ekosistemi adım adım dijitale kayıyor. Türk oyuncular için bu durum yalnızca koleksiyon değeri açısından değil, fiyatlandırma, ikinci el pazarı ve oyun arşivleme alışkanlıkları açısından da önemli sonuçlar doğurabilir.
